Kopiowanie i publikowanie całości lub części dokumentu bez zgody Organizatorów jest niezgodne z prawem!

 

Parafia czy poza parafią? – miejsce przygotowania do Sakramentu Bierzmowania.
Sposoby weryfikowania przygotowań do Bierzmowania (katechizm, indeks)

Jednogłośnie wszyscy odpowiadający opowiedzieli się za tym by sakrament bierzmowania odbywał się w parafii. Głównym argumentem jest to, że księża, katecheci znają swoich uczniów, kandydaci nie są osobami anonimowymi, daje to poczucie bezpieczeństwa i stwarza dobrą perspektywę do dalszej formacji. Za parafia przemawiają także względy organizacyjne.

Czynnikami, które wpływają na decyzję kandydata do bierzmowania o przystąpieniu do sakramentu w parafii bądź w innym kościele to przede wszystkim tradycja rodzinna albo presja ze strony rodziców. Czasem jest to decyzja na zasadzie „robię tak, bo wszyscy robią”. Za miejscem bierzmowania przemawiają racje rodzinne, kiedy to rodzice wpływają na decyzje kandydata, bądź grupa rówieśnicza, kiedy to kandydat idzie do bierzmowania tam, gdzie idą jego rówieśnicy z klasy. W większości jednak decyzja o pójściu do bierzmowanie jest wywierana presja otoczenia niż chęcią kandydata do przyjęcia tego sakramentu.

Rówieśnicy mają znaczący wpływ na decyzje o przyjęciu sakramentu bierzmowania. Młodzież wielokrotnie nie popiera przystępowanie do bierzmowania a nawet neguje sam sakrament. Chodź młodzi przystępują do sakramentu dojrzałości chrześcijańskiej to wcześniej odrzucają go, ale mimo to przystępują do niego.

Sposoby weryfikacji wiedzy osoby przygotowującej się do bierzmowania to przede wszystkim sprawdzanie wiedzy kandydata na podstawie pytań z książeczki katechizmowej oraz udział kandydata w spotkaniach polegających na dyskusji prowadzonych przez księdza lub katechetów. W nielicznych przypadkach kandydaci do Bierzmowania są proszeni o zgłębianie wiedzy o swoim patronie poprzez przygotowanie prezentacji multimedialnej.

Dobrą formą weryfikacji wiedzy jest dzienniczek/indeks o ile pytania i odpowiedzi zawarte w nim napisane są językiem zrozumiałym dla ucznia. Nieco kontrowersyjną pozostaje kwestia weryfikowania życia duchowego za pomocą podpisów po Mszy Świętej czy spowiedzi. Jednak często jest to jedyna motywacja by kandydat uczestniczył w życiu sakramentalnym, dlatego z tej formy weryfikacji nie można zrezygnować.

Weryfikacja wiedzy ma także wpływ na wybór kościoła, w którym kandydat zdecyduje się przystąpić do bierzmowania. Jednak w stosunku do roli rodziców i rówieśników wymagania związane z zaliczeniami wydają się być nie tak bardzo istotne. Czasem kandydaci zwracają uwagę na postawę księży i katechetów, na ich stosunek do prowadzenia przygotowania do sakramentu bierzmowania.

W jaki sposób powinna być weryfikowana wiedza i jak powinno wyglądać przygotowanie do sakramentu bierzmowania?

Na pewno nie można rezygnować z katechizmu, wiedzę tą powinno się weryfikować w szkole, ustnie bądź pisemnie z naciskiem by nie uczyć się odpowiedzi na pamięć, ale by kandydat odpowiadał własnymi słowami na zagadnienia katechizmowe. Należy wyjść naprzeciw potrzebom młodzieży organizując ciekawe katechezy, dostosowując metody przedstawienia treści wiary w sposób ciekawy, przemawiający do serc młodego człowieka. Warto też dać młodym możliwość wypowiedzenia się wejścia z nią w dialog o kościele i wierze.

Należy zastanowić się nad formą egzaminu końcowego, ponieważ obecna forma sprawia, że zdają go wszyscy. Można by się zastanowić nad taką formą, która by w sposób faktyczny sprawdzała stan przygotowania do sakramentu.

 

Profil kandydata do Bierzmowania. Kryteria dopuszczenia do sakramentu bierzmowania

Najczęściej powtarzającą się cechą osoby przygotowującej się do bierzmowania jest zniechęcenie i brak zaangażowania. Pozostałe cechy wymieniane są raczej jako pobożne życzenia, pragnienia natomiast ciężko jest znaleźć osoby prawdziwie wierzące, świadome, zainteresowane, znające treść swojej wiary.

Pierwszym i przewarzającym argumentem, który decyduje o przyjęciu Sakramentu Bierzmowania jest tradycja „do odbębnienia”, „zdobycie papierka”, „bo się opłaca”, „żeby zaliczyć”, „aby być chrzestnym/chrzestną”. Często decyzja o przyjęciu Sakramentu Bierzmowania jest tak naprawdę decyzją rodziców.

Czego oczekuje kandydat do bierzmowania od przygotowania do tego sakramentu? Jak najmniej wymagań. Młodzież często niczego nie oczekuje poza zaliczeniem kolejnego spotkania, otrzymania podpisu. Z drugiej strony spotkania dla bierzmowanych bywają zwyczajnie nudne. „Sucha” konferencja nie jest w stanie zmienić nastawienia młodych do samych przygotowań. Ważne aby przygotowania prowadziły osoby młode, by znalazł się czas na spotkanie w grupie, obejrzenie scenki, posłuchanie świadectw.

Z następującymi kryteriami uczestnicy synodu spotkali się do tej pory: zdawanie katechizmu, zbieranie podpisów za uczestnictwo w Mszach Świętych i spowiedziach, uczestnictwo w rekolekcjach, „bierzmozlocie”, uczestnictwo w nabożeństwach w ciągu roku, a czasem jedynym kryterium było brak kryterium i jakichkolwiek wymagań.

Następujące kryteria powinny być brane pod uwagę: prawdziwa chęć przyjęcia sakramentu znajomość katechizmu, własne zaangażowanie w przygotowania, dobrowolne przystąpienie do Sakramentu bez nacisków z zewnątrz, świadome przystąpienie do sakramentu pokuty i pojednania przed przyjęciem bierzmowania, dojrzałość.

Do Sakramentu Bierzmowania nie powinna być dopuszczona osoba, która nie rozumie i nie wie po co jest ten sakrament. Ma nastawienie lekceważące do wiary albo została zmuszona przez rodziców lub środowisko rówieśnicze do przyjęcia sakramentu, przygotowuje się tylko dla dokumentu, jest osobą która żyje jak ktoś niewierzący.

 

Formacja – w jaki sposób przygotowywać do Sakramentu Bierzmowania? Sakrament Pokuty i Eucharystii jako środki przygotowujące do Bierzmowania

Sposoby przygotowania młodych do Sakramentu Bierzmowania to: spotkania formacyjne, rekolekcje, pielgrzymki, bierzmozloty, przygotowania w szkołach (w ramach lekcji religii) oraz w parafiach (najczęściej po Mszy Świętej prowadzone przez księdza).

Czynniki mające wpływ zniechęcający i warunkują odejście młodych z kościoła: prowadzenie książeczek z podpisami, zmuszanie do uczestnictwa w nabożeństwach i sakramentach. Egzaminy przed bierzmowaniem są stresujące. Formacja dla bierzmowanych nie ukazuje żywego kościoła najczęściej przyjmuje formy wykładowo-konferencyjne. Za dużo teorii a za mało praktyki opartej na doświadczeniu.

Formacja bierzmowanych powinna przed wszystkim opierać się na spotkaniach w małych grupkach prowadzonych przez młodych. Regularne spotkania z indywidualnym podejściem do każdego. Formacja powinna być prowadzona przez osoby świeckie. Potrzebne jest także świadectwo młodych, którzy są już po bierzmowaniu. Obowiązkowe rekolekcje dla bierzmowanych by zacząć żyć wiarą.

Formacja bierzmowanych powinna trwać minimum jeden rok, jednak jest wskazanie aby trwała 2 – 3 lata. To pozwoliłoby na zweryfikowanie pragnień kandydatów i pełne przygotowanie intelektualne oraz duchowe do przyjęcia bierzmowania. Formacja początkowa powinna zacząć się już po pierwszej komunii świętej natomiast bezpośrednie przygotowanie ok. 2 lat. Warto zastanowić się nad wiekiem w jakim młodzi ludzie powinni przyjmować Sakrament Bierzmowania.

Członkowie synodu we wszystkich wypowiedziach jednomyślnie określili przedział wiekowy 16-18 lat czyli 1 – 2 klasa Liceum, Technikum. Jako uzasadnienie podano iż jest to wiek, który pozwala podejmować świadome decyzje. Dodano także, iż w przedziale 17-18 lat wystarczył by jeden rok intensywnego przygotowania do bierzmowania.

Młodzież przygotowująca się do bierzmowania bardzo rzadko i niechętnie korzysta z sakramentów (Pokuty i Eucharystii). Może to wynikać z faktu iż mogą uważać że sakramenty te nie mają związku z bierzmowaniem. Najczęściej jedyną motywacją do skorzystania z sakramentów jest podpis w dzienniczku. Młodych należy motywować poprzez świadectwa innych, którzy doświadczyli w sakramentach żywego Boga oraz weryfikować poprzez obserwację a nie podpisy.

Spowiedź przed bierzmowaniem powinna być poprzedzona liturgią pokutną: z liturgią słowa, świadectwem, prowadzoną modlitwą w trakcie której można się wyspowiadać. Można zaprosić spowiedników, którzy posługują na co dzień młodzieży.

 

Formatorzy – profil osób przygotowujących do Sakramentu Bierzmowania. Metody aktywizujące młodzież przygotowująca się do Bierzmowania

Przygotowaniami do bierzmowania najczęściej zajmuje się wyznaczony w parafii ksiądz przy wsparciu katechetów. W niektórych parafiach w formacji osób przygotowujących się do bierzmowania towarzyszy młodzież formująca się w Oazie lub odnowie w Duchu Świętym.

Osoby prowadzące przygotowania do bierzmowania powinny być: pomysłowe, systematyczne, stanowcze, wytrwałe, doświadczone, godne zaufania, cierpliwe, autentyczne, empatyczne, żywym świadkiem wiary, znające liturgię sakramentu oraz pełne wiary.

Rola katechety w przygotowaniu do bierzmowania jest bardzo duża. Katecheta ma kontakt z uczniami w szkole, a więc tam gdzie nie zawsze jest obecny ksiądz czy animatorzy prowadzący grupkę dzielenia. Często też katecheci są pierwszymi osobami, które poprzez prowadzoną lekcję religii przygotowują do sakramentu bierzmowania.

W przygotowaniu do bierzmowania drugorzędną sprawą jest przyswojenie wiedzy. Ważniejszym jest, aby w czasie przygotowań do bierzmowania otworzyć młodych na przekazanie wiary. Należy więc stosować takie metody, aby prowadzić kandydatów do bierzmowania do wiary tj. częste spotkania ze świeckimi świadkami wiary, świadectwa, wyjazdy o tematyce duchowej, adoracje Najświętszego Sakramentu.

Osoby przygotowujące do bierzmowania powinny pamiętać o tym, aby nie zniechęcić przypadkowo kandydatów do bierzmowania do sakramentów, wiary, Kościoła, ponieważ spora część kandydatów nie ma żadnej relacji z Bogiem lub jest nie wierząca, a do bierzmowania idą pod presją otoczenia.

Rola kapłanów, katechetów i świeckich jest znacząca w procesie przygotowania do bierzmowania. Osoby prowadzące przygotowania kandydatów powinny dążyć do duchowego usamodzielnienia się kandydatów. Nie skupiać się jedynie na rozumowym zaliczeniu materiału i formuł, ale otwarcie młodych na życie w Bogu. Osoba, która po bierzmowaniu od razu odchodzi z kościoła zwyczajnie nie doświadczyła Boga, a samo przyjęcie sakramentu minęło się z celem.

 

Rola rodziców i lekcji religii w przygotowaniu do Bierzmowania.

W rodzinie powinno się rozmawiać z dzieckiem na tematy wiary (w tym o bierzmowaniu). Rodzice nie mają dużego wpływu na parafię w której ich dziecko chce iść do bierzmowania, ponieważ kandydat najczęściej wybiera albo swoją parafię, albo parafie na terenie której leży jego szkoła. Reakcja rodziców na decyzję dziecka o nieprzystąpieniu do sakramentu bierzmowania jest zależna od jakości ich wiary. Gdy rodzice są praktykujący, wierzący to będzie dla nich zaskoczenie i mogą próbować wpływać na decyzję dziecka, w niektórych przypadkach zmuszać do zmiany decyzji aby dziecko nie odstawało od rówieśników, by nie wyróżniało się na tle innych. Rodzice często nie szanują decyzji swoich dzieci.

Postawa, która pomaga kandydatom w dobrym przygotowaniu do bierzmowania to przede wszystkim świadectwo wiary. Uczęszczanie do kościoła, codzienna modlitwa, życie zgodne z wyznawaną wiarą. Ważny jest także dialog rodziców z dzieckiem, otwarte rozmowy na temat wiary i Kościoła. Doświadczenie oparcia w rodzicach przez kandydata jest czymś bezcennym. Rodzice nie powinni naciskać na swoje dzieci jeśli one nie żyją wiarą, lecz poprzez świadectwo życia i konkretne czyny miłości być przykładem dla swoich dzieci.

Lekcja religii pomaga przekazać wiadomości na temat wiary tak, aby przygotowujący dowiedział się czegoś o sakramencie. Religia pokazuje obraz kościoła jakiego młodzi ludzie nie znają, a przez to zachęcają do poznawania tajemnic wiary. Katecheci przekazują wiadomości, których uczniowie od rodziców nie usłyszą. Na lekcjach religii uczniowie mogą zadawać pytania i otrzymać odpowiedź na nurtujące ich problemy z wiarą.

Rola katechety w przygotowaniu do bierzmowania jest bardzo ważna. Katecheta powinien być drogowskazem dla młodzieży przygotowującej się do bierzmowania. Katecheta powinien nieustannie uświadamiać jak ważny dar przyjmują. Jest przekaźnikiem informacji dla młodego człowieka. Katecheta to osoba, która wspiera młodzież, gdy się zgubi w wierze, powinien zachęcać, utwierdzać w wierze a nie oddalać.

Należy łączyć przygotowanie do bierzmowania przy parafii z lekcją religii, ponieważ dzięki temu kandydacie mają kontakt z wiarą na dwóch płaszczyznach: szkoła i kościół. Jest wtedy więcej możliwości na wyjaśnienie nurtujących młodzież pytań. Jeżeli w parafii grupa do bierzmowania jest liczna to wówczas lekcja religii albo osobisty kontakt z katechetą może pomagać we wzroście wiary.

„Nie chcę iść do bierzmowania, bo nie czuję się dojrzały” – dojrzałość czy lenistwo? Popierać czy odradzać?

Przede wszystkim rozmawiać. W trakcie rozmowy można przeanalizować dany przypadek. Nigdy nie można generalizować. Księża, rodzice, katecheci powinni szczególnie zwrócić uwagę na osoby uzasadniające swoja decyzje w taki sposób. Czasem wystarczy wytłumaczyć, ale nigdy nie zmuszać, ponieważ każdy człowiek podchodzi do wiary w inny sposób.

 

Uczestnictwo kandydata do bierzmowania w życiu parafii. „Nie chcemy odchodzić!”

Propozycja dla osób po bierzmowaniu

Kandydaci do bierzmowania w trakcie przygotowań angażują się w życie parafii: uczestniczą w Mszach Świętych, w wydarzeniach dla młodzieży. Niestety później po przyjęciu sakramentu ich obecność w sporej części wygasa. Pozostała część angażuje się we wspólnoty parafialne, ale jest to bardzo mały odsetek młodzieży.

Powodem odejścia młodych z kościoła po bierzmowaniu jest sposób prowadzenia przygotowań. Kapłani/katecheci odpowiedzialni za młodych nie sięgają myślami dalej poza datę bierzmowania. Młodzi natomiast nie mają dalszego celu poza chodzeniem na Mszę Świętą, a to dla nich zdecydowanie za mało. Brakuje konkretnej propozycji dla osób po bierzmowaniu. Dodatkowo system edukacyjny nie naciska na wspólnotowość a skupia się jedynie na przekazie wiedzy. Podejście samych bierzmowanych też jest nie bez znaczenia. Często traktują bierzmowanie jedynie jako przepustkę do bycia rodzicem chrzestnym lub do ślubu kościelnego.

Młodzież bierzmowana nie otrzymuje oferty Kościoła dla nich po bierzmowaniu. Członkowie synodu wymieniają następujące propozycje dla młodych po bierzmowaniu: wyjazdy na Lednicę, Liturgiczną Służbę Ołtarza, Duszpasterstwo Młodych, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży, Odnowa Młodzi, Czuwania w Pieniężnie, Ruch Światło – Życie, lokalne wspólnoty parafialne, rekolekcje dla młodzieży.

Propozycje nowych inicjatyw dla młodzieży po bierzmowaniu:

Młodzież powinna być zapraszana do istniejących w danej parafii struktur, uwzględniając potrzeby młodych, którzy są pełni zapału, energii, kreatywności do wykorzystywania ich potencjału. Kapłani mogą zapraszać młodych do spędzania czasu na parafii – wiąże się z tym stworzenie odpowiedniej bazy dla młodych. Otwarcie świetlic, salek, które swoim wyposażeniem zachęcały by młodych do przychodzenia na spotkania. Warto zainwestować w tworzenie istniejących grup młodzieżowych np. KSM czy Oaza. Kolejnym pomysłem może być zaangażowanie młodych w projekty muzyczne, graficzne, filmowe, ewangelizacyjne.

Należy podjąć także działania by osoby po bierzmowaniu, które już odeszły z Kościoła aby mogły odnaleźć drogę powrotu. Można to robić poprzez nieustanne ukazywanie Kościoła jako żywego organizmu, który nieustannie się zmienia i otwiera na młodych. Warto zainwestować w nowe formy ewangelizacji typu fleshmoab, Taniec Wielkanocny, koncerty muzyki chrześcijańskiej, wyjazd na Światowe Dni Młodzieży.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *